ثبت شرکت دانش بنیان

  • توضیحاتی در خصوص ثبت شرکت دانش بنیان

شرکت‌های دانش‌بنیان عنوان شرکتهایی است که به فعالیت‌های علمی درراستای رفع نیازهای جامعه مبادرت می ورزند. در حقیقت این شرکت‌ها مسیر  ورود علم  و دانش به حوزه صنعت هستند. وجود این شرکت‌ها در ایران از زمانی اهمیت بیشتری پیدا کرد که متولیان بخش‌های مختلف صنعتی متوجه  تاثیر  رشد علم برصنعت شدند. در این زمان دولت به تدریج به فکر ارائه تسهیلات به کسانی افتاد که به فکر کاربردی کردن دانش و تبدیل آن به پول و سرمایه  با ورودش به صنعت بودند و به این ترتیب مبحث شرکت‌های دانش‌بنیان مطرح شد.

چگونه یک شرکت دانش‌بنیان ثبت کنیم؟

برای ثبت یک شرکت دانش بنیان باید با مسئولان دانشگاه‌ها یا پژوهشگاه‌های بزرگ  در تعامل باشید و حمایت آنها را نسبت به  ایده های دانش محور خود  جلب نمایید. البته اگرعضو هیات‌علمی این نهادها باشید برای ثبت شرکت دانش بنیان امتیاز بیشتری خواهید داشت ، چون شرکت دانش‌بنیان به شرکتی گفته می‌شود که از  1تا100% سهام آن متعلق به یک دانشگاه یا واحد پژوهشی یا از 51 تا 100 درصد آن متعلق به اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌ها یا واحدهای پژوهشی باشد. در صورتی که سهام دانشگاه کمتر از 50درصد باشد شرکت دانش‌بنیان  شرکتی خصوصی محسوب شده  و در غیر این صورت شرکت دانش‌بنیان دولتی به حساب می آید.

اهداف ثبت شرکت دانش بنیان چیست ؟

  • ۱ایجاد فضای مناسب جهت استفاده از توانمندی دانشگاهها و واحدهای پژوهشی و اعضای هیات علمی در جامعه با ثبت شرکت دانش بنیان
  • ۲تجاری سازی دستاوردهای علمی پژوهشی
  • ۳ایجاد انگیزه برای اعضای  هیئت علمی دانشگاهها و واحدهای پژوهشی نسبت به انجام  فعالیتهای بیشتر در  راستای رفع نیاز جامعه و ایجاد منبع درآمد بیشتر برای این قشر
  • ۴افزایش درآمدهای اختصاصی دانشگاهها و واحدهای پژوهشی موضوع کلی فعالیت شرکت دانش بنیان
  • ۱تحقیقات  کاربردی و توسعه ای
  • ۲ارائه خدمات تخصصی و مشاوره ای (خدمات علمی،‌ تحقیقاتی و فنی(
  • ۳تولید محصولات با فنّاوری نوین(توسعه تکنولوژی) با ثبت شرکت دانش بنیان
  • ۴نظارت بیشتر  بر پروژه های پژوهشی، ‌اجرائی و مشاوره ای
  • ۵ارایه خدمات گسترش  کارآفرینی
  • ۶ایجاد مراکز رشد
  • ۷ارایه خدمات توسعه محصولات علم محور جدید
  • ۸ارایه خدمات ایجاد و توسعه خوشه های کسب و کار
  • ۹تشخیص فرصت های کارآفرینی
  • ۱۰جذب سرمایه جهت انجام فعالیت دانش بنیان
  • ۱۱انجام خدمات ورود کسب و کارها به بازار بین الملل و جهانی کردن آنها
  • ۱۲برنامه ریزی و اجرای طرحهای توسعه کارآفرینی در سطوح ملی، منطقه ای و محلی

انواع  ثبت شرکت های دانش بنیان

شرکت های دانش بنیان به دو دسته تقسیم می شوند:

نخست ،شرکت هایی که فقط اعضای هیات علمی مالک آن هستند و دوم  شرکت هایی که دانشگاه ها نیز مالکیت دارند.

الف- در صورتی که سهام دانشگاه کمتر از %۵۰ باشد،‌ شرکت دانش بنیان، شرکتی خصوصی است که باید تابع قانون تجارت باشد و در اداره ثبت شرکت ها ثبت شود. دانشگاه ها و واحدهای پژوهشی میتوانند بر طبق قانون هیئت های  امناء پس از تصویب هیئت امناء در شرکت های خصوصی سهامدار باشند و نیز  در قوانین به دولت اجازه داده شده است که زمینه ساز و حامی تشکیل شرکت های غیردولتی توسعه فنّاوری و شرکتهای خدمات مهندسی باشد.

ب- درصورتیکه سهام دانشگاه %۵۰ یا بیشتر باشد، شرکت دانش بنیان، شرکتی دولتی است. در قوانین نیز اینگونه مقرر شده است که دانشگاهها و واحدهای پژوهشی دولتی مصوب می توانند پس از تصویب هیئت امنا شرکت دولتی تاسیس کنند مشروط بر اینکه:

• خدمات این شرکت ها صرفاً‌ در محدوده تحقیقات و خدمات علمی و فنی باشد و دانشگاه را از اهداف اصلی آموزشی و پژوهشی خود دور نکند.

• اعضای هیئت علمی، کارشناسان پژوهشی، تکنسینها و کارکنان دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی می توانند دارای حداکثر 49% سهام شرکت دانش بنیان خواهند بود.

• اساسنامه نمونه و یا ویژه مربوط به هریک از شرکت های دانش بنیان دولتی و یا دانشگاه ها یا مراکز تحقیقاتی به پیشنهاد معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری به تصویب هیئت وزیران می رسد.

• سهامداران و شرکت دانش بنیان دولتی از قانون محدودیت مداخله وزراء و نمایندگان مجلس، دولت و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری پیروی نمی کنند.

• شرکت های دانش بنیانی که با مالکیت آنها به اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات پژوهشی مورد تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تابع قانون تجارت بوده و بر اساس قوانین مذکور و با حمایت دولت تشکیل می شوند.

• هر گونه معامله دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی دولتی با این گونه شرکتها ممنوع است و کلیه قراردادهای این شرکتها بعد از پایان قرارداد با تایید وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری بر روی پایگاه اینترنتی به آدرس (irandoc.ac.ir) قرار می گیرد:

روند ثبت شرکت (مراحل و مدارک ثبت شرکت دانش بنیان)

دانشگاهها و واحدهای پژوهشی پس از تصویب امکان تاسیس یا مشارکت در تشکیل  شرکتهای دانش بنیان در آیین نامه مالی و معاملاتی خود در هیئت امناء میتوانند برای  ثبت شرکت دانش بنیان اقدام  کنند. هر شرکت دانش بنیان به پیشنهاد تعدادی از اعضاء هیئت علمی و تصویب دانشگاه یا واحد پژوهشی تاسیس خواهد شد و یا توسط دانشگاه و واحد پژوهشی به اعضاء هیئت علمی پیشنهاد میشود. دانشگاهها و واحدهای پژوهشی به صورتهای زیر میتوانند در شرکت های دانش بنیان سهامدار باشند:

۱به جهت برخورداری ازاعتبار دانشگاه یا واحد پژوهشی بخشی از سهام شرکت دانش بنیان به نام دانشگاه یا واحد پژوهشی میشود. (حداقل %۵)

۲به دلیل استفاده از مورد یا موارد مشخصی از یافته های پژوهشی دانشگاه یا واحد پژوهشی در شرکت،‌ بخشی از سهام شرکت با توافق سهامداران (دانشگاه یا واحد پژوهشی و دیگر سهامداران حقیقی یا حقوقی) به نام دانشگاه یا واحد پژوهشی می شود. این سهام می تواند با توجه به موضوع شرکت دانش بنیان به میزان 1تا 100% باشد. )

۳به علت سرمایه گذاری مستقیم دانشگاه بخشی از سهام شرکت دانش بنیان به نام دانشگاه است. (درصد سهام دانشگاه متناسب با میزان سرمایه گذاری این نهاد خواهد بود .)

۴به جهت سایرخدماتی که دانشگاه به شرکت دانش بنیان ارائه می دهد بخشی از سهام  براساس میزان خدمات به نام دانشگاه می شود .

۵اگر شرکت دانش بنیان دولتی باشد بدون نیاز به ارائه هیچ خدماتی حداقل %۵۰ سهام به نام دانشگاه یا واحد پژوهشی است.

۶هر دانشگاه در سال نخست می تواند یک شرکت مادر تخصصی تاسیس نماید.

۷ایجاد این شرکت ها با همکاری شهرداری ها یا مشارکت دانشگاه های منطقه در اولویت است .

تبصره۱: شرکت دانش بنیان بصورت شرکتی و مستقل از تشکیلات دانشگاه اداره می شود و دانشگاه به میزان سهامی که در شرکت دانش بنیان دارد در مدیریت آن تاثیر گذار است و در سود و زیان آن شریک است.

تبصره ۲: اشخاص  حقوقی (خصوصی یا دولتی) خارج از دانشگاه متناسب با میزان سرمایه گذاری خود می توانند سهامدار شرکت دانش بنیان باشند. (تاسیس شرکت های دانش بنیان با مشارکت صنایع دولتی یا خصوصی و دستگاه ها و سازمان های اجرائی در موفقیت آنها تاثیر  بسزایی دارد.) چنانچه بیش از %۵۰ سهام اینگونه شرکت ها دولتی باشد تصویب هیات وزیران لازم است.

تبصره ۳: رییس و معاونین دانشگاه واحد پژوهشی در زمان تصدی مسئولیت می توانند سهامدارشرکت های دانش بنیان بشوند، و لیکن نمی توانند تا پایان سمت خود در دانشگاه عضو هیات مدیره و یا  مدیر عامل شرکت دانش بنیان باشند.   

تبصره ۴: در شرکت های دانش بنیان خصوصی اعضاء هیئت علمی دانشگاهها و واحدهای پژوهشی متناسب با میزان وقت گذاری و نوع فعالیت در شرکت (علاوه بر انجام وظایف دانش بنیان) یا متناسب با میزان مشارکت در مالکیت فکری موضوعی که در شرکت استفاده می شود و یا متناسب با میزان سرمایه گذاری واقعی(نه اسمی) که در شرکت دارند، سهامدار می شوند.

تبصره ۵: در شرکت های دانش بنیان خصوصی، افراد حقیقی داخل یا خارج از دانشگاه یا نهاد پژوهشی (غیر از اعضاء هیئت علمی) می توانند به دلایل خاص و یا شرایطی که دانشگاه یا واحد پژوهشی مشخص میکند، صاحب بخشی از سهام بشوند.

تبصره ۶: برای ایجاد شرکت های دانش بنیان که اعضای هیات علمی صد در صد مالکیت را دارند، نیازی به تصویب دانشگاه نمی باشد و تاییدیه عضویت هیات علمی برای تاسیس و ثبت شرکت  دانش بنیان کافی می باشد.